नोकरदारांचा आधार असलेला EPF कायदा देशात आज लागू झाला होता; काय आहे EPF?

गोमन्तक वृत्तसेवा
मंगळवार, 23 फेब्रुवारी 2021

शासनाच्या श्रम व रोजगार मंत्रालयाच्या अंतर्गत असलेली ही योजना कर्मचार्‍यांच्या विमा आणि निवृत्तीवेतनासारख्या सुविधांची काळजी घेते. 23 फेब्रुवारी 1952 रोजी देशात कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी कायदा अस्तित्त्वात आला, त्यानंतर बरेच बदल घडून आले. 

नवी दिल्ली :  देशातील नोकरदार लोकांमध्ये सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण गुंतवणूक म्हणजे कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (ईपीएफ). शासनाच्या श्रम व रोजगार मंत्रालयाच्या अंतर्गत असलेली ही योजना कर्मचार्‍यांच्या विमा आणि निवृत्तीवेतनासारख्या सुविधांची काळजी घेते. 23 फेब्रुवारी 1952 रोजी देशात कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी कायदा अस्तित्त्वात आला, त्यानंतर बरेच बदल घडून आले. कायद्याच्या कलम 5 अंतर्गत तयार केलेली कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी योजना टप्प्याटप्प्याने लागू झाल्यानंतर 1 नोव्हेंबर 1952 रोजी पूर्णपणे लागू केली गेली. सध्या, ईपीएफओमध्ये काम करणार्‍या एकूण कर्मचाऱ्यांची संख्या 20,000 पेक्षा जास्त आहे, ज्यात सर्व स्तरांचा समावेश आहे.

'बुध्द तांदूळ' सिंगापूरमध्ये निर्माण करणार आपली ओळख

ईपीएफओ म्हणजे काय? 

ईपीएफओ (Employee Provident Fund Organization) (कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संस्था) म्हणजेच 'कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संस्था' ही भारत सरकारची एक संस्था आहे जी सेवानिवृत्तीनंतर सदस्यांना मिळकत सुरक्षा पुरवण्यासाठी अनेक योजना चालवते. कर्मचाऱ्यांची संख्या 20 पेक्षा जास्त असलेल्या प्रत्येक कंपनीला ईपीएफओमध्ये नोंदणी करावी लागते. यानंतर, पगाराच्या 12 टक्के रक्कम भविष्यनिर्वाह निधीमध्ये कंपनी आणि कर्मचारी दोघेही जमा करतात. हा निधी कर्मचार्‍याच्या अर्जावर किंवा सेवानिवृत्तीनंतर मिळतो. 

क्षेत्रात किती संस्था आहेत?

ईपीएफओच्या कक्षेत येणाऱ्या संघटनांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत आहे. 2015-16 मध्ये ईपीएफओमध्ये 9.21लाख नोंदणीकृत संस्था होत्या. 2016-17  मध्ये ही संख्या वाढून 10.2 लाख झाली आहे. ईपीएफओचे सध्या पाच कोटी सक्रिय सदस्य आहेत. सध्या हा नियम जम्मू-काश्मीर वगळता भारतातील सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये लागू आहे. 

बरेच बदल झाले आहेत 

सध्या ईपीएफओ बर्‍यापैकी आधुनिक झाला आहे. लोक त्यांच्या खात्यांची सगळी माहिती ऑनलाइन मिळवू शकतात. तसंच, यासाठी ऑनलाइन पासबुक उपलब्ध आहे. यासाठी नोंदणी केल्यानंतर, पासबुक डाउनलोड केले जाऊ शकते, ज्यात खात्यातून प्राप्त झालेल्या रकमेची संपूर्ण माहिती आहे. ज्यांना त्यांच्या खात्याची माहिती बँकेसाठी वेळोवेळी हवी आहे त्यांच्यासाठी हा एक सोपा मार्ग आहे.

Share Market: भांडवली बाजाराचा सेन्सेक्स 1000 हून अधिक अंकांनी कोसळला; निफ्टीत देखील मोठी घसरण 

तक्रार देखील करू शकता

कंपनीने कर्मचार्‍यांच्या खात्यात स्वत: साठी ठरवलेली रक्कम न भरल्यास आपण याबद्दल तक्रार देखील दाखल करू शकता. ऑनलाइन तक्रार करण्याची प्रक्रिया फारशी अवघड नाही आणि त्यानंतर वेळोवेळी तुम्हाला तक्रारीशी संबंधित कारवाई कुठपर्यंत पोहोचली याचीही माहिती मिळू शकेल. 

संबंधित बातम्या