93 वर्षांनंतरही काही लोक अजूनही मनु'स्मृती'तच

गोमन्तक वृत्तसेवा
शुक्रवार, 25 डिसेंबर 2020

25 डिसेंबर 1927 रोजी बाबासाहेब आंबेडकर यांनी अस्पृश्यतेचा धार्मिक आधार नाकारण्याचं प्रतीक म्हणून मनुस्मृतीचं दहन केलं होतं. हे दहन महाड सत्याग्रहादरम्यान करण्यात आलं होतं.  

महाड :  25 डिसेंबर 1927 रोजी बाबासाहेब आंबेडकर यांनी अस्पृश्यतेचा धार्मिक आधार नाकारण्याचं प्रतीक म्हणून मनुस्मृतीचं दहन केलं होतं. हे दहन महाड सत्याग्रहादरम्यान करण्यात आलं होतं.  दलितांना सार्वजनिक पाणवठ्यांमध्ये प्रवेश करण्याचा अधिकार आणि माणुसकीची वागणूक आणि सन्मान मिळावा यासाठी महाड सत्याग्रह हा एक लढा होता. बाबासाहेबांसाठी स्त्रियांच्या हक्कांचा आणि मुक्तीचा कट्टर समर्थक म्हणून मनुस्मृती जाहीरपणे जाळली. ही एक राजकीय कृती होती कारण त्यांचा असा विश्वास होता की या पुस्तकात केवळ स्त्रियांवरच नव्हे तर दलितांसाठी देखील खासगी तसेच सार्वजनिक क्षेत्रात अमानवीय वागणूकीचा अत्याचार करणारे नियम आहेत.

 

बाबासाहेबांनी कार्यक्रमापूर्वी लोकांना सांगितले होते की, “असमानतेमुळे जन्मलेल्या प्राचीन हिंदू धर्मग्रंथांचा अधिकार नष्ट करू. धर्म आणि गुलामी सुसंगत नाहीत. ”त्यांच्या भाषणानंतर त्यांचे सहकारी बापुसाहेब सहस्त्रबुद्धे म्हणाले,“ मी जरी ब्राह्मण म्हणून जन्माला आलो असलो, तरी मनुस्मृतीच्या सिद्धांताचा मी निषेध करतो. हे धर्माचे नव्हे तर विषमता, क्रौर्य आणि अन्यायाचे प्रतीक आहे."

मनुस्मृतीनुसार - स्त्री स्वतंत्रपणे जगण्यास सक्षम नसल्यामुळे तिने मूल म्हणून आपल्या पित्याच्या, लग्नानंतर पतीच्या आणि विधवा म्हणून तिच्या मुलाच्या अधिपत्याखाली राहिलं पाहीजे, नामकर्म व जातकर्म करीत असताना वैदिक मंत्रोच्चार स्त्रियांनी करु शकत नाहीत कारण स्त्रियांना सामर्थ्य व वेद ग्रंथांचे ज्ञान नसते. महिला अपवित्र आहेत आणि असत्य दर्शवितात.ब्राह्मण पुरुष ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र स्त्रियांशी लग्न करू शकतात परंतु शूद्र पुरुष केवळ शूद्र स्त्रियांशीच लग्न करू शकतात. खालच्या जातीतील एखाद्या पुरुषाने उच्च जातीतील स्त्रीशी लैंगिक संबंध ठेवल्यास त्या व्यक्तीला फाशीची शिक्षा सुनावली जावी. या सगळ्या अन्यायकारकतोमुळे बाबासाहेबांनी केवळ मनुस्मृतीचेच नाही, तर स्त्रियांवर असलेल्या बंधनांचेदेखील दहन केले. म्हणूनच, मनुस्मृती दहनाबरोबर आज स्त्री मुक्ति दिवसही साजरा केला जातो.
 

संबंधित बातम्या