गोव्यात ‘काळी हळद’ लागवडीचा यशस्वी प्रयोग

काळ्या हळदीला एक कडुसर चव आणि आनंददायी गंध आहे
black turmeric
black turmericDainik Gomantak

-सपना सामंत

आंबेडे सत्तरी येथील निवृत्त कृषी अधिकारी अनिरुध्द जोशी यांनी आपल्या बागायतीत पिवळ्या हळदीबरोबर काळ्या हळदीचीही (कक्कुमा केसिया) लागवड केली आहे. जोशी यांनी यासंबंधी बोलताना सांगितले, आपल्या गोव्यातल्या (Goa) किंवा शेजारच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात बागायतदारांनी आंतरपीक म्हणून नेहमीच्या हळदीबरोबर काळी हळद पीक अवश्य घ्यावे. ह्या काळ्या हळदीत औषधी गुणधर्म असल्याने तिचा वापर आयुर्वेदीय उपचार पद्धतीत होतो. अनेक हर्बल कंपन्या याची खरेदी करतात. हे आंतरपीक असल्याने त्याचा फार मोठा बोजाही नसतो. दीड एकर जमिनीत जोशी यांनी काळ्या हळदीची लागवड केली आहे.

काळ्या हळदीला एक कडुसर चव आणि आनंददायी गंध आहे. या वनस्पतीत सुगंधी द्रव्ये आणि आवश्यक तेल असते. कापूर आणि स्टार्चने समृद्ध असलेल्या त्यातल्या तेलाच्या समृद्धीमुळे तिला वैशिष्ट्यपूर्ण तीक्ष्ण वास येतो. यात अँटी-बॅक्टेरिया आणि विरोधी बुरशीजन्य गुणधर्म आहेत आणि ते रेचक म्हणून उपयोगी आहे. मेंदू (Brain) आणि हृदयासाठी ते टॉनिक म्हणून वापरले जाते. पाइल्स, ब्रॉन्कायटीस, दमा, ट्यूमर अपस्मार, जळजळ आणि संसर्गजन्य (Virus) रोगांवरच्या उपचारांसाठी ते उपयुक्त आहे.

काळी हळद ही मूळची पूर्वोत्तर आणि मध्य भारतातील आहे. जिथे धार्मिक समारंभ आणि औषधी उपचारांचा ती भाग आहे. मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र (Maharashtra) राज्यातील अनेक आदिवासी जमातीं काळी हळद वापरतात. या औषधी वनस्पतीची विक्री भारत आणि दक्षिणपूर्व आशिया खंडात केली जाते, मध्यपूर्व किनारपट्टीवरील (Beach) ओडिशामध्ये काळ्या हळदीचे संरक्षण आणि संवर्धन करण्याचा विशेष प्रयत्न केला जातो. ही हळद ‘ककुरमा केसिया’ प्रजातीच्या वनस्पतीचा भूमिगत भाग आहे. वनस्पतीचा वरचा भाग कधीकधी सजावटीसाठी वापरला जातो परंतु त्याचे मूळ मात्र औषधी आणि धार्मिक हेतूंसाठी शतकानुशतके वापरले जाते.

अंदाजे 20 ग्रॅम वजनाचे पूर्ण खोड किंवा त्याचे भाग एप्रिल महिन्यात शेतात लावावेत. 30 सें.मी.X 30 सें.मी. अंतरावर त्यांची लागवड करणे इष्टतम असते. खोडांना सुमारे 15-20 दिवसांत पालवी फुटते. आंब्यासारख्या मोठ्या पसारा असलेल्या झाडांच्या खालीदेखील ते आंतरपीक बनू शकते. पीक सुमारे नऊ महिन्यांनी तयार होते. जानेवारीच्या मध्यात काढणी केली जाते. मूळ खोदण्याआधी, माती सिंचनाद्वारे ओलसर केली जाते, जेणेकरून ते जखमी होणार नाहीत. खोडाला दुखापत झाल्याने पिकाचा क्षय होऊ शकतो. काळ्या हळदीच्या पानांनवर काळा पट्टा असतो.

Read Goa news in Marathi and Goa local news on Tourism, Business, Politics, Entertainment, Sports and Goa latest news in Marathi on Dainik Gomantak. Get Goa news live updates on the Dainik Gomantak Mobile app for Android and IOS.

दैनिक गोमन्तक आता सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर. ताज्या घडामोडींसाठी फेसबुक, इन्स्टाग्राम, ट्विटर, शेअर चॅट आणि टेलिग्राम आम्हाला फॉलो करा. तसेच, दैनिक गोमन्तकच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.

Related Stories

No stories found.
Dainik Gomantak | दैनिक गोमन्तक
www.dainikgomantak.com